Kripto Futures İçin DCA Stratejisi: Maliyet Ortalaması Rehberi
Dollar Cost Averaging (DCA), zaman içinde düzenli aralıklarla sabit miktarda yatırım yaparak ortalama giriş fiyatınızı düzleştirme stratejisidir. Kripto futures piyasasında DCA, tek seferde büyük bir pozisyon açmak yerine kademeli olarak pozisyona girerek riski dağıtmanın en etkili yollarından biridir. Bu rehberde DCA'nın ne olduğunu, neden kripto için özellikle güçlü bir strateji olduğunu, adım adım nasıl uygulanacağını ve en yaygın hataları detaylı olarak inceleyeceğiz.
DCA Nedir ve Neden Kripto İçin Çalışır?
Dollar Cost Averaging (Maliyet Ortalaması), varlık fiyatı ne olursa olsun düzenli aralıklarla sabit bir miktar yatırım yapma stratejisidir. Fiyat düşük olduğunda daha fazla birim alırsınız, fiyat yüksek olduğunda daha az. Zaman içinde bu, ortalama giriş fiyatınızı piyasa dalgalanmalarına karşı düzleştirir ve tek bir kötü zamanlama kararının tüm sermayenizi tehlikeye atmasını önler.
Kripto piyasası, geleneksel piyasalara kıyasla çok daha volatildir. Bitcoin bir günde %10-15 hareket edebilir, altcoinler %30-50 düşebilir. Bu aşırı volatilite, tek seferde pozisyon açmayı (lump-sum) son derece riskli hale getirir — mükemmel zamanlamayı tutturmak neredeyse imkansızdır. DCA bu problemi çözer: zamanlamayı tahmin etmeye çalışmak yerine, riski zaman dilimine yayarak volatiliteyi avantajınıza çevirir.
Araştırmalar, 3 yıldan uzun zaman dilimlerinde DCA'nın lump-sum'a çok yakın performans gösterdiğini — ancak çok daha düşük risk ve psikolojik baskıyla — ortaya koymaktadır. Kripto gibi yüksek volatiliteli piyasalarda bu avantaj daha da belirgin hale gelir.
DCA Giriş Stratejisi: Kademeli Pozisyon Açma
Futures trading'de DCA, toplam pozisyon büyüklüğünüzü eşit parçalara bölerek belirli aralıklarla veya belirli fiyat seviyelerinde pozisyona ekleme yapmak anlamına gelir. Bu yaklaşım "scaling in" (kademeli giriş) olarak da bilinir ve profesyonel trader'ların büyük çoğunluğu tarafından kullanılır.
Örneğin, BTC'de $10,000'lık bir long pozisyon açmak istiyorsanız, bunu tek seferde yapmak yerine 4 eşit parçaya bölebilirsiniz:
Bu yaklaşımla, fiyat ilk girişten sonra düşerse ortalama giriş fiyatınız iyileşir. Fiyat hemen yükselirse, en azından pozisyonun bir kısmıyla hareketten faydalanırsınız. Her iki senaryoda da tek seferde tam pozisyon açmaktan daha iyi bir sonuç elde edersiniz.
Ortalama Giriş = Σ(Giriş Fiyatı × Miktar) / Toplam Miktar
DCA vs Lump-Sum: Hangisini Ne Zaman Kullanmalı?
Lump-sum (tek seferde giriş) ve DCA arasındaki seçim, piyasa koşullarına ve risk toleransınıza bağlıdır. Her ikisinin de avantajları ve dezavantajları vardır:
| Kriter | DCA | Lump-Sum |
|---|---|---|
| Zamanlama riski | Düşük — zaman dilimine yayılır | Yüksek — tek noktaya bağımlı |
| Yükselen piyasa | Daha düşük ortalama getiri | Daha yüksek getiri potansiyeli |
| Düşen piyasa | Daha iyi ortalama fiyat | Tam kayıp maruziyeti |
| Psikolojik baskı | Düşük — kademeli karar verme | Yüksek — anlık büyük karar |
| Volatil piyasa | Çok etkili | Riskli |
DCA Kullanın
DCA kullanın: Piyasa yönünden emin değilseniz, yüksek volatilite dönemlerinde, büyük pozisyon açarken veya duygusal karar verme eğilimindeyseniz. DCA özellikle ayı piyasalarında ve belirsiz dönemlerde en iyi sonucu verir.
Lump-Sum Kullanın
Lump-sum kullanın: Güçlü bir yön onayınız varsa (örneğin büyük bir kırılma sonrası), fiyat zaten önemli bir düşüş yaşamışsa veya kısa vadeli bir trade yapıyorsanız. Lump-sum, zamanlamanız doğruysa DCA'dan daha iyi performans gösterir, ancak yanlışsa çok daha büyük zarar verir.
Risk Yönetimi ile DCA Planı Oluşturma
Etkili bir DCA planı, rastgele alımlardan ibaret değildir — yapılandırılmış bir risk yönetimi çerçevesi gerektirir. İşte adım adım DCA planınızı nasıl oluşturacağınız:
Adım 1: Toplam risk bütçesini belirle
Bu trade için toplam ne kadar riske atacağınızı belirleyin. %1 kuralını kullanarak: $10,000 hesap × %1 = $100 toplam risk. Tüm DCA girişlerinizin toplam riski bu tutarı aşmamalıdır.
Adım 2: Giriş sayısını belirle
Pozisyonunuzu kaç parçaya böleceğinize karar verin. Genel kural: 3-5 giriş en yaygın kullanılan aralıktır. Daha volatil piyasalarda daha fazla giriş noktası (4-5), sakin piyasalarda daha az (2-3) tercih edilir.
Adım 3: Fiyat seviyelerini belirle
Her giriş noktasının fiyat seviyesini teknik analize dayalı belirleyin. Destek seviyeleri, Fibonacci geri çekilmeleri veya sabit yüzde aralıkları kullanabilirsiniz. Girişler arasındaki mesafe piyasa volatilitesine uygun olmalıdır.
Adım 4: Global stop loss belirle
Tüm DCA girişleriniz için tek bir genel stop loss seviyesi belirleyin. Bu seviye, "bu noktanın altında trade tezim geçersiz" dediğiniz yerdir. Tüm girişlerin toplam riski, adım 1'deki risk bütçenizi aşmamalıdır.
Adım 5: Take profit seviyelerini planla
DCA ile giriş yaptığınız gibi, çıkışta da kademeli olabilirsiniz. Pozisyonun %30'unu ilk hedefte, %40'ını ikinci hedefte ve %30'unu son hedefte kapatarak karı kilitleyebilirsiniz.
Örnek DCA Planı: BTC Long — $10,000 hesap, %1 risk ($100 toplam risk) Giriş 1: $60,000 — $2,500 pozisyon Giriş 2: $58,800 — $2,500 pozisyon (fiyat %2 düşerse) Giriş 3: $57,600 — $2,500 pozisyon (fiyat %4 düşerse) Giriş 4: $56,400 — $2,500 pozisyon (fiyat %6 düşerse) Global Stop Loss: $55,500 Ortalama Giriş (tüm girişler tetiklenirse): $58,200
Yaygın DCA Hataları ve Nasıl Kaçınılır
Hata 1: Stop Loss Olmadan DCA Yapmak
En tehlikeli hata, "nasıl olsa ortalamayı düşürüyorum" düşüncesiyle stop loss koymamaktır. DCA, sonsuz sermayeye sahip olmak anlamına gelmez. Her DCA planının bir "bu noktadan sonra tezim geçersiz" seviyesi olmalıdır. Stop loss'suz DCA, tek bir trade'in hesabınızı yok etmesine yol açabilir.
Hata 2: Çok Geniş Aralıklarla DCA
DCA giriş noktalarınız birbirinden çok uzaksa, son giriş noktalarınız hiç tetiklenmeyebilir ve ortalama iyileştirme avantajını kaybedersiniz. Tersine, çok dar aralıklar normal piyasa gürültüsünde tüm girişlerinizi tetikler ve DCA avantajını ortadan kaldırır. Giriş aralıkları, varlığın normal volatilite aralığına uygun olmalıdır.
Hata 3: Plansız "Duygusal" DCA
Fiyat düştüğünde panikle veya "fırsat" dürtüsüyle spontane ekleme yapmak DCA değildir — bu duygusal trading'dir. Gerçek DCA, önceden belirlenmiş fiyat seviyeleri ve miktarlarla yapılır. Planınızda olmayan bir seviyede ekleme yapıyorsanız, muhtemelen duygularınıza göre hareket ediyorsunuz.
Hata 4: Toplam Risk Limitini Aşmak
Her DCA girişi riskinizi artırır. Bazı trader'lar "sadece bir tane daha ekleyeyim" diyerek başlangıç risk bütçelerini aşar. Toplam risk, %1 kuralına (veya belirlediğiniz limite) sadık kalmalıdır. Planınızda 4 giriş varsa ve 4. giriş tetiklendiyse, artık ekleme yapmamalısınız.
Hata 5: Trend Karşıtı DCA
Güçlü bir düşüş trendinde long DCA yapmak veya güçlü bir yükseliş trendinde short DCA yapmak, "düşen bıçağı tutmak" olarak bilinir. DCA en etkili şekilde konsolidasyonlarda veya genel trendiniz yönündeki geri çekilmelerde çalışır. Trend karşıtı DCA, tüm girişlerinizin stop'a gitmesine ve maksimum kaybı yaşamanıza neden olabilir.
DCA Planınızı Hesaplayın
DCA hesaplayıcımızla giriş noktalarınızı, ortalama fiyatınızı ve toplam riskinizi anında hesaplayın:
DCA Hesaplayıcıyı Aç